Nianze kwa kumpongeza Mkurugenzi wa Jiji la Arusha, Dk. Maulid Madeni, kwa kusaidia umma kutambua ukweli wa kile nilichokiandika kwenye safu hii toleo lililopita.

Dk. Madeni amezuru maeneo mbalimbali ya jiji hilo na kubaini wafanyabiashara zaidi ya 500 walioamua kuwatumia wamachinga kuuza bidhaa zao, huku [wafanyabiashara] wakidai wamefunga biashara kwa kukosa wanunuzi.

Kwa maelezo yake, amebaini udanganyifu mkubwa kwa wafanyabiashara ambao huwapa wamachinga bidhaa wawauzie,  kisha jioni hukusanya hesabu. Wafanyabiashara 500 wamefunga maduka wakidai kuwa hali ya biashara ni mbaya. Hawa ni tone tu kati ya wafanyabiashara zaidi ya 5,000 katika jiji hilo.

Nampongeza kwa dhati kabisa Dk. Madeni. Uamuzi aliouchukua unapaswa kuigwa pia katika majiji na miji yote nchini. Hii ndiyo aina ya uongozi inayotakiwa. Kulialia tu kama anavyofanya Waziri wa Fedha na Mipango, Dk. Philip Mpango, kwamba imekuwa kazi ngumu kukusanya fedha kutoka kwa wafanyabiashara wa sekta isiyo rasmi, si suluhu ya matatizo.

Wafanyabiashara wamebuni utaratibu wa kuwatumia wamachinga kukwepa kodi. Hili halina ubishi. Fikiria, kama Arusha pekee wafanyabiashara zaidi ya 500 wamebainika kukwepa kodi kwa njia hiyo, ni fedha kiasi gani zinazopotea kwa miji, majiji, mikoa na taifa zima?

Njia pekee ya kudhibiti haya mambo ni kama nilivyoshauri; na anavyofanya Dk. Madeni. Ni kuhakikisha wamachinga wanatengewa maeneo ya biashara ili iwe rahisi kuwatambua. Wale wa kutembeza njiti za meno na soksi mitaani si tatizo kubwa kwenye uchumi. Tatizo ni hawa wanaouza vitu vya mamilioni huku wakikwepa kutumia EFDs kwa kigezo kwamba ni wamachinga.

Pili,  kuwatengea maeneo kutasaidia kuiweka miji yetu kwenye mpangilio wa kistaarabu. Leo Arusha ni kama uwanja wa fisi! Hata watalii hawaoni raha tena kupita kwenye mitaa na barabara za Arusha. Ni kero. Sidhani agizo la Rais John Magufuli lililenga kuvuruga mpangilio wa miji na majiji.

Naamini lililenga kuwapa nafuu wamachinga ili wajipatie vipato kwa njia nzuri. Agizo lake linapaswa litafsiriwe vizuri ili kuendelea kulinda na kutunza mandhari ya miji yetu. Hizi barabara nzuri zinazojengwa kila uchao zitakuwa hazina maana endapo zitaendelea kuvamiwa na wachuuzi na kuziba kabisa njia za waenda kwa miguu na watumiaji wengine.

Kama nilivyosema awali, nia ya Rais Magufuli kuhusu wamachinga ni njema, lakini endapo utaratibu hautawekwa mapato ya nchi yataendelea kushuka. Maendeleo ya nchi yanaletwa na kodi. Nani atalipa kodi kama wenye kustahili kutumia EFDs wote wengi wao wameamua kuwatumia wamachinga? Ashakum si matusi, mfanyabiashara gan