Na Stella Aron, JamhuriMedia, Arusha
MKUU wa Mkoa wa Arusha, CPA Amos Gabriel Makalla, amezitaka mamlaka za wilaya pamoja na Kamati za Maafa mkoani humo kujiandaa mapema kukabiliana na athari zinazoweza kusababishwa na mvua za msimu wa Vuli 2026 zinazotarajiwa kuchagizwa kwa kiasi kikubwa na hali ya El Niño.
Agizo hilo limekuja wakati Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) ikitoa utabiri wa msimu wa mvua za Vuli, Oktoba hadi Desemba 2026, huku ikionya kuwa mvua hizo zinatarajiwa kuwa za juu ya wastani hadi wastani katika maeneo mbalimbali, yakiwemo Nyanda za Juu Kaskazini Mashariki.
Kwa mujibu wa TMA, msimu huo unatarajiwa kuathiriwa kwa kiwango kikubwa na El Niño yenye nguvu, huku ongezeko la mvua likitarajiwa zaidi katika kipindi cha Novemba 2026. Mvua hizo zinatarajiwa kuanza katika baadhi ya maeneo kuanzia wiki ya nne ya Septemba hadi wiki ya kwanza ya Oktoba, na katika mazingira ya msimu huu zinaweza kuendelea hadi Januari 2027.
Hali hiyo inaongeza umuhimu wa maandalizi ya mapema, hasa katika maeneo yaliyo katika hatari ya mafuriko, mmomonyoko wa udongo na uharibifu wa miundombinu.
MAANDALIZI KABLA YA MADHARA
RC Makalla anasisitiza kuwa hatua za kukabiliana na maafa hazipaswi kusubiri hadi athari zitokee. Badala yake, mamlaka za mkoa na wilaya zinapaswa kuhakikisha mipango ya tahadhari, uokoaji na kukabiliana na majanga inaandaliwa mapema.
Katika hatua hiyo, taasisi zinazohusika na miundombinu, hususan TANROADS na TARURA, zinapaswa kuchukua hatua za mapema katika maeneo yenye changamoto, ikiwemo kutambua maeneo hatarishi na kuimarisha miundombinu inayoweza kuathiriwa na mvua kubwa.
Msisitizo huo unaendana na wito wa TMA kwa sekta mbalimbali kutumia taarifa za hali ya hewa katika kupanga shughuli zao, kuimarisha miundombinu na kuweka mifumo ya tahadhari za mapema.
TMA YAONYA KUHUSU MAFURIKO NA MAGONJWA
TMA imeonya kuwa mvua nyingi zinaweza kusababisha unyevu uliopitiliza kwenye udongo pamoja na mafuriko, hali inayoweza kuathiri kilimo na miundombinu ya kilimo.
Ongezeko la kina cha maji katika mito na mabwawa pia linaweza kuathiri miundombinu ya maji na nishati.
Kwa upande wa afya, uchafuzi wa maji unaoweza kutokea kutokana na mafuriko unaweza kuongeza hatari ya magonjwa ya mlipuko. TMA pia imeonya kuhusu uwezekano wa kuongezeka kwa magonjwa ya mimea yanayosababishwa na fangasi, bakteria na virusi.
Sekta nyingine zinazoweza kuathirika ni pamoja na usafiri, ujenzi na utalii, kutokana na uwezekano wa mmomonyoko wa barabara, uharibifu wa madaraja na changamoto zinazoweza kusababishwa na mafuriko.
WANANCHI NAO WACHUKUE TAHADHARI
Pamoja na maandalizi ya serikali, wananchi wana jukumu muhimu katika kupunguza madhara yanayoweza kujitokeza. Wananchi, hasa wanaoishi maeneo ya mabondeni, karibu na mito na maeneo mengine hatarishi, wanapaswa kufuatilia taarifa rasmi za hali ya hewa na kuzingatia maelekezo yanayotolewa na mamlaka.
TMA pia inasisitiza umuhimu wa kuvuna maji ya mvua, kuimarisha miundombinu, kutoa tahadhari za mapema na kudhibiti mazalia ya mbu ili kupunguza madhara ya mvua na magonjwa yanayoweza kujitokeza.
Kwa ujumla, mvua za Vuli 2026 si sababu ya hofu, bali ni wito wa maandalizi. Kwa serikali, taasisi na wananchi wa Arusha, ujumbe ni mmoja: kuchukua hatua leo kunaweza kuzuia maafa makubwa kesho.
